Elementem poprzedzającym pisanie kodu programu powinno być przygotowanie schematu jego działania (algorytmu). Jednym ze sposobów przedstawiania algorytmów są schematy blokowe. Schemat blokowy jest to układ figur geometrycznych (nazywanych skrzynkami lub blokami) połączonych ze sobą¡ odcinkami prostymi, łamanymi lub krzywymi (ścieżki sterujące).
Figury służą do przedstawiania rodzaju działań zaprojektowanych w algorytmie, zaś linie wskazują kolejność wykonywania tych działań. Każda figura w schemacie blokowym prezentuje określony rodzaj operacji. Zasadniczą zaletą schematów blokowych jest to, że graficznie prezentują one algorytm zarówno od strony występujących w nim działań, jak
i ich kolejności.
Schemat powinien być prosty i co za tym idzie czytelny. W razie złożonego rozwiązania schemat blokowy należy podzielić na mniejsze części (podprogramy) i zamieścić je na osobnych arkuszach. W blokach niezbędne jest komentowanie zarówno zaprojektowanych operacji, jak i kolejności ich wykonywania. Komentarze powinny być krótkie, lecz dostatecznie dokładnie wyjaśniające znaczenie opisywanych elementów. Należy unikać rysowania przecinających się ścieżek sterowania. W razie konieczności lepiej jest wprowadzić odpowiednie łączniki, które pozwolą wyeliminować niektóre z linii wskazujących kolejność działań w algorytmie.